09 Jun 2026
|
2 min read
Eindelijk kunst die niet eerst een gebruiksaanwijzing nodig heeft
J
Jan Veenstra
Auteur
Er zijn van die momenten waarop je langs een kunstwerk rijdt en denkt: hé, dat zijn ganzen. Gewoon ganzen. Geen "reflectie op de postindustriële vervreemding van de laatkapitalistische mens". Geen "dialoog tussen ruimte en identiteit". Geen bordje van drie A4'tjes waarop een curator uitlegt wat je eigenlijk had moeten voelen.
Gewoon. Ganzen.
Op de rotonde aan de Krimweg in Coevorden is de ganzenfamilie uitgebreid. Drie nieuwe exemplaren erbij. En eerlijk gezegd: het is misschien wel een van de prettigste kunstnieuwtjes van het jaar.
Want als eenvoudige kunstliefhebber wil ik niet eerst een universitaire studie kunstfilosofie volgen voordat ik begrijp waar ik naar kijk. Als ik een beeld van een gans zie, wil ik niet naast iemand staan die met samengeknepen ogen mompelt dat het werk "de existentiële worsteling van de moderne mens in een vloeibare samenleving verbeeldt". Dan sta ik daar vooral te denken: kerel, het is een gans.
Dat is juist de charme.
De kunstenaar heeft geen zwerfkei omgetoverd tot een onbegrijpelijke metafoor voor collectieve schuld. Hij heeft er een vogel van gemaakt. Een vogel die eruitziet als een vogel. Een revolutionair concept in sommige kunstkringen.
En kijk eens wat er gebeurt. Mensen glimlachen. Kinderen wijzen ernaar. Bezoekers begrijpen onmiddellijk wat ze zien. Niemand hoeft te liegen dat hij er diep door geraakt is. Niemand hoeft betekenis te verzinnen uit angst dom gevonden te worden.
Dat alleen al maakt het werk bijna subversief.
In een tijd waarin sommige kunstwerken vooral lijken te bestaan uit subsidieaanvragen, begeleidende essays en intellectueel mistgordijn, staan daar zes ganzen op een rotonde. Trots. Herkenbaar. Zonder pretenties.
Ze begroeten bezoekers die Coevorden binnenrijden en zwaaien ze uit wanneer ze vertrekken. Dat is meer gastvrijheid dan menig gemeentelijk welkomstbeleid ooit heeft bereikt.
Misschien is dat wel de grootste kracht van deze ganzen. Ze proberen niet slimmer te zijn dan de toeschouwer. Ze willen niets uitleggen over de menselijke conditie. Ze eisen geen interpretatie.
Ze zijn er gewoon.
En wonder boven wonder blijkt dat soms voldoende te zijn om mensen vrolijk te maken.
Dat is misschien niet de meest verheven functie van kunst volgens de culturele elite. Maar als een paar stalen ganzen meer glimlachen opleveren dan een miljoen euro aan conceptuele installaties waar niemand iets van begrijpt, dan weet ik eerlijk gezegd welke kunstvorm voor mij de vlucht wint.
Op de rotonde aan de Krimweg in Coevorden is de ganzenfamilie uitgebreid. Drie nieuwe exemplaren erbij. En eerlijk gezegd: het is misschien wel een van de prettigste kunstnieuwtjes van het jaar.
Want als eenvoudige kunstliefhebber wil ik niet eerst een universitaire studie kunstfilosofie volgen voordat ik begrijp waar ik naar kijk. Als ik een beeld van een gans zie, wil ik niet naast iemand staan die met samengeknepen ogen mompelt dat het werk "de existentiële worsteling van de moderne mens in een vloeibare samenleving verbeeldt". Dan sta ik daar vooral te denken: kerel, het is een gans.
Dat is juist de charme.
De kunstenaar heeft geen zwerfkei omgetoverd tot een onbegrijpelijke metafoor voor collectieve schuld. Hij heeft er een vogel van gemaakt. Een vogel die eruitziet als een vogel. Een revolutionair concept in sommige kunstkringen.
En kijk eens wat er gebeurt. Mensen glimlachen. Kinderen wijzen ernaar. Bezoekers begrijpen onmiddellijk wat ze zien. Niemand hoeft te liegen dat hij er diep door geraakt is. Niemand hoeft betekenis te verzinnen uit angst dom gevonden te worden.
Dat alleen al maakt het werk bijna subversief.
In een tijd waarin sommige kunstwerken vooral lijken te bestaan uit subsidieaanvragen, begeleidende essays en intellectueel mistgordijn, staan daar zes ganzen op een rotonde. Trots. Herkenbaar. Zonder pretenties.
Ze begroeten bezoekers die Coevorden binnenrijden en zwaaien ze uit wanneer ze vertrekken. Dat is meer gastvrijheid dan menig gemeentelijk welkomstbeleid ooit heeft bereikt.
Misschien is dat wel de grootste kracht van deze ganzen. Ze proberen niet slimmer te zijn dan de toeschouwer. Ze willen niets uitleggen over de menselijke conditie. Ze eisen geen interpretatie.
Ze zijn er gewoon.
En wonder boven wonder blijkt dat soms voldoende te zijn om mensen vrolijk te maken.
Dat is misschien niet de meest verheven functie van kunst volgens de culturele elite. Maar als een paar stalen ganzen meer glimlachen opleveren dan een miljoen euro aan conceptuele installaties waar niemand iets van begrijpt, dan weet ik eerlijk gezegd welke kunstvorm voor mij de vlucht wint.