20 May 2026
|
2 min read
De nieuwe blackspot heet: de schatkist
J
Jan Veenstra
Auteur
Er was een tijd dat een flitspaal nog een bedoeling had. Ze stonden op plekken waar het mis ging. Kruispunten waar regelmatig ambulances kwamen, gevaarlijke oversteekplaatsen, beruchte provinciale wegen waar de berm voller lag met bloemen dan met gras. Een flitspaal was ooit een waarschuwing: “Hier gaat het fout, pas op.”
Maar anno 2026 lijkt er nog maar één echte blackspot over: de schatkist.
Want ineens kunnen overal flitsers staan. Niet tientallen plekken erbij, nee — van 650 naar 1450 locaties. Alsof Nederland plotseling is veranderd in één groot verkeersinfarct. Alsof iedere straatlantaarn een levensgevaarlijk kruispunt is geworden.
En natuurlijk wordt het verkocht onder het vertrouwde sausje van “veiligheid”. Dat woord werkt altijd. Veiligheid is het politieke equivalent van een jokerkaart. Niemand durft ertegen te zijn. Maar ondertussen groeit het aantal flexflitsers, focusflitsers, trajectcontroles en mobiele camera’s sneller dan de files op maandagochtend.
Het begint steeds minder op verkeersbeleid te lijken en steeds meer op geautomatiseerde belastinginning.
Vroeger moest een agent je nog aanhouden. Tegenwoordig hangt er ergens een grijze doos op een betonplaat, verbonden met een computer die geen context kent, geen redelijkheid en geen waarschuwing. Een paar kilometer te hard? Ping. Telefoon even vast bij stilstaand verkeer? Ping. Straks misschien iets te lang kijken naar je navigatie? Ping.
De automobilist is veranderd van weggebruiker in melkkoe.
En kijk eens hoe slim het systeem inmiddels is geworden. Mobiele flitsers worden sneller verplaatst, zodat mensen “niet weten waar controles plaatsvinden”. Dat zegt eigenlijk alles. Het gaat dus niet meer om gevaarlijke punten veiliger maken — want dan zou je juist duidelijk zichtbaar controleren — nee, het verrassingseffect is het doel geworden.
De hinderlaag als verdienmodel.
Ondertussen worden in steden massaal 30-kilometerzones ingevoerd op wegen die ooit ontworpen zijn voor 50. Brede wegen, overzichtelijk asfalt, nauwelijks gevaarlijke situaties, maar ineens mag je er stapvoets rijden. Niet omdat de weg veranderd is, maar omdat het beleid veranderd is. En waar beleid komt, volgt handhaving. En waar handhaving komt, volgt geld.
Veel geld.
Natuurlijk, echte aso’s moeten aangepakt worden. Straatracers, bumperklevers, idioten met telefoons in de hand bij 130 kilometer per uur — prima. Maar als een complete samenleving permanent gecontroleerd moet worden met camera’s, scanners en trajectcontroles, dan verschuift er iets fundamenteels.
Dan gaat het niet meer alleen over veiligheid.
Dan gaat het over controle. Over inkomsten. Over een overheid die haar burgers steeds meer bekijkt als potentiële overtreders.
En ergens is dat misschien nog wel het meest zorgelijke van alles.
Niet die flitspalen zelf.
Maar dat we eraan beginnen te wennen.
Want ineens kunnen overal flitsers staan. Niet tientallen plekken erbij, nee — van 650 naar 1450 locaties. Alsof Nederland plotseling is veranderd in één groot verkeersinfarct. Alsof iedere straatlantaarn een levensgevaarlijk kruispunt is geworden.
En natuurlijk wordt het verkocht onder het vertrouwde sausje van “veiligheid”. Dat woord werkt altijd. Veiligheid is het politieke equivalent van een jokerkaart. Niemand durft ertegen te zijn. Maar ondertussen groeit het aantal flexflitsers, focusflitsers, trajectcontroles en mobiele camera’s sneller dan de files op maandagochtend.
Het begint steeds minder op verkeersbeleid te lijken en steeds meer op geautomatiseerde belastinginning.
Vroeger moest een agent je nog aanhouden. Tegenwoordig hangt er ergens een grijze doos op een betonplaat, verbonden met een computer die geen context kent, geen redelijkheid en geen waarschuwing. Een paar kilometer te hard? Ping. Telefoon even vast bij stilstaand verkeer? Ping. Straks misschien iets te lang kijken naar je navigatie? Ping.
De automobilist is veranderd van weggebruiker in melkkoe.
En kijk eens hoe slim het systeem inmiddels is geworden. Mobiele flitsers worden sneller verplaatst, zodat mensen “niet weten waar controles plaatsvinden”. Dat zegt eigenlijk alles. Het gaat dus niet meer om gevaarlijke punten veiliger maken — want dan zou je juist duidelijk zichtbaar controleren — nee, het verrassingseffect is het doel geworden.
De hinderlaag als verdienmodel.
Ondertussen worden in steden massaal 30-kilometerzones ingevoerd op wegen die ooit ontworpen zijn voor 50. Brede wegen, overzichtelijk asfalt, nauwelijks gevaarlijke situaties, maar ineens mag je er stapvoets rijden. Niet omdat de weg veranderd is, maar omdat het beleid veranderd is. En waar beleid komt, volgt handhaving. En waar handhaving komt, volgt geld.
Veel geld.
Natuurlijk, echte aso’s moeten aangepakt worden. Straatracers, bumperklevers, idioten met telefoons in de hand bij 130 kilometer per uur — prima. Maar als een complete samenleving permanent gecontroleerd moet worden met camera’s, scanners en trajectcontroles, dan verschuift er iets fundamenteels.
Dan gaat het niet meer alleen over veiligheid.
Dan gaat het over controle. Over inkomsten. Over een overheid die haar burgers steeds meer bekijkt als potentiële overtreders.
En ergens is dat misschien nog wel het meest zorgelijke van alles.
Niet die flitspalen zelf.
Maar dat we eraan beginnen te wennen.