Dat begint al bij de vraag: Hoe veilig voelt u zich over het algemeen in uw eigen dorp of wijk?

Zeer veilig, veilig, niet veilig en niet onveilig, onveilig of zeer onveilig. Klaar.

Maar zo simpel is het natuurlijk niet.

Wanneer voelt iemand zich veilig? Overdag? 's Avonds? In het donker? Op een drukke markt? Op een verlaten parkeerplaats? In een stille straat? Op de fiets? Alleen of met anderen?

Neem een oudere inwoner. Overdag voelt die zich misschien volkomen veilig. Hij of zij gaat boodschappen doen, wandelt door het dorp en maakt een praatje met bekenden. Dus: "veilig".

Maar 's avonds gaat diezelfde persoon misschien niet meer alleen naar buiten.

Niet omdat hij daadwerkelijk is overvallen of bedreigd. Misschien is er zelfs nog nooit iets gebeurd. Maar het gevoel zegt: liever niet.

En precies dát mist deze vragenlijst.

Want wanneer iemand zijn gedrag aanpast vanwege een gevoel van onveiligheid, is dat toch een nogal belangrijk signaal?

Als iemand 's avonds niet meer alleen naar het centrum gaat, een bepaalde straat vermijdt, niet meer in het donker fietst of een activiteit overslaat omdat de terugweg hem of haar niet prettig lijkt, dan heeft veiligheid invloed op het dagelijks leven.

Dat moet je willen weten.

Maar de vragenlijst vraagt daar niet naar.

Sterker nog, de gemeente bepaalt vooraf grotendeels waarover we mogen nadenken. Geluidsoverlast, jongeren, drugs, georganiseerde criminaliteit, digitale criminaliteit, verward gedrag, diefstal, geweld, discriminatie. Allemaal onderwerpen die ertoe doen.

Maar waar is de inwoner die zegt: "Ik voel me vooral onveilig omdat hier 's avonds geen mens meer op straat komt en de verlichting beroerd is."

Of: "Ik durf mijn kleinkind niet alleen naar school te laten fietsen vanwege het verkeer."

Of: "Ik parkeer 's avonds liever ergens anders."

Of misschien wel: "Ik voel me helemaal niet onveilig."

Ook dat laatste moet je willen weten.

Een goede enquête begint namelijk niet met het antwoord, maar met de vraag.

Nu lijkt het soms alsof de gemeente eerst heeft bepaald wat veiligheid is en vervolgens aan de inwoners vraagt welke van die problemen zij het belangrijkst vinden.

Dat is de wereld op zijn kop.

Als je werkelijk wilt weten wat inwoners bezighoudt, geef ze dan eerst de ruimte om dat zelf te vertellen.

Vraag bijvoorbeeld:

Wanneer en waar voelt u zich minder veilig?

En:

Past u uw gedrag aan omdat u zich daar onveilig voelt?

En vervolgens:

Wat is volgens u het belangrijkste veiligheidsprobleem in uw dorp of wijk?

Zonder vooraf een gemeentelijk keuzemenu neer te leggen.

Want veiligheid is meer dan criminaliteit. Veiligheid is ook kunnen fietsen zonder angst, 's avonds naar een activiteit durven gaan, over een parkeerplaats kunnen lopen en gewoon door je eigen dorp kunnen wandelen.

Het gaat uiteindelijk om iets heel eenvoudigs: voel ik mij vrij om te doen wat ik wil doen?

Als iemand vanwege zijn gevoel van onveiligheid bepaalde dingen niet meer doet, heeft dat gevolgen. Ook als er officieel geen enkele aangifte, melding of overtreding tegenover staat.

Daarom vind ik deze vragenlijst te beperkt.

Niet omdat de vragen verkeerd zijn, maar omdat ze te veel voorschrijven en te weinig ontdekken.

De gemeente zou niet alleen moeten vragen: "Hoe veilig voelt u zich?"

Ze zou moeten vragen:

"Wanneer voelt u zich niet veilig, waar komt dat door en wat doet u daardoor niet meer?"

Dán begin je volgens mij pas echt te meten hoe veilig Coevorden is.